خانه / آموزشی / آشنایی با ویتامین ها

آشنایی با ویتامین ها

به گزارش بدانیدها ويتامين‌ها نقش حياتي براي سلامت انسان داشته و وجود آنها در بدن براي ادامه بقا لازم و ضروري است. ويتامين‌ها به دو گروه تقسيم مي‌شوند؛ برخي محلول در آب و برخي محلول در چربي هستند.

از طرفي بهترين راه دريافت اين تركيبات موثر رعايت تنوع و تعادل در برنامه غذايي و استفاده مناسب از تمام گروه‌هايي غذايي به ويژه ميوه‌ها و سبزيجات است. كمبود ويتامين‌ها در بدن، علائم متفاوتي ايجاد مي‌كند كه گاهي بسيار خفيف و گاهي خطرناك و غيرقابل جبران است. از اين رو مي‌توان به نقش حياتي آنها پي برد. نشانه‌هاي كمبود، با توجه به نوع هر ويتامين در نقاط خاصي از بدن ظاهر مي‌شوند.

ويتامين A

ويتامين A در كبد ذخيره مي‌شود و كمبود آن در مدت زمان كوتاه، عارضه‌اي ايجاد نمي‌كند چون كبد در مواقع ضروري مقادير زيادي از آن را براي استفاده بدن آزاد مي‌كند. برخي از بيماري‌ها مثل اختلالات جذب و اسهال چرب باعث مي‌شوند، كبد نتواند ميزان كافي از اين ويتامين راجذب كرده و در نتيجه فرد دچار علائمي از كمبود اين ويتامين مي‌شود. 

اين علائم عبارت‌اند از اختلال در بينايي و شب كوري، اختلال باروري به ويژه در جنس مذكر، سقط خود به خود، كم خوني و اختلال در سيستم ايمني.

✅👈ویتامین A: برای تقویت بنیه دفاعی، بینایی، سلامت پوست، رشد دندان ها و کیفیت استخوان ها ضروری است. پروبادى نیاز روزانه: 8/0 تا 1/1 میلی گرم. منابع: میوه ها و سبزیجات نارنجی و زرد رنگ، لبنیات، زرده تخم مرغ، ماهی، جگر، سبزی های دارای برگ پهن و سبز تیره

ويتامين D

ويتامين D توسط نور خورشيد در بدن ساخته مي‌شود و در مناطقي كه نور خورشيد كمتر به زمين مي‌تابد، كمبود اين ويتامين بيشتر مشاهده مي‌شود و با علائمي مثل پوكي استخوان در بزرگسالان و نرمي استخوان در كودكان در حال رشد بروز مي‌كند. 

براساس آخرين تحقيقات، اين ويتامين در پيشگيري از ابتلا به افسردگي و برخي از سرطان‌ها موثر است. همچنين نقش ويتامين D در پيشگيري از ابتلا به بيماري‌ام اس هم از ديگر نتايج اين تحقيقات است.

✅👈ویتامین D: کاهش مقدار آن در بدن سبب اختلال در سیستم ایمنی، دردهای ناحیه کمر، پا و لگن، پوکی و شکنندگی استخوان ها و دندان ها می شود. نیاز روزانه: 1/1 میکروگرم. منابع: روغن ماهی یا دقایقی نور خورشید صبحگاهی

بیشتر بخوانید:

ويتامين E و K

اگرچه كمبود ويتامين E و K چندان شايع نيست اما عوارضي از كمبود اين دو ويتامين در مواردي كه اين كمبود، شديد باشد، گزارش شده است. اين نشانه‌ها عبارت‌اند از اختلال در انعقاد خود و شكستگي‌هاي استخواني. درباره كمبود ويتامين E هم مي‌توان به اختلالات عصبي، عضلاني و توليد مثل اشاره كرد.

✅👈ویتامین E: کمبود آن باعث کاهش مقاومت سلول های بدن، کیفیت و تعداد اسپرم و همچنین ابتلا به بیماری های گوناگون می شود.نیاز روزانه: 11 تا 15 میلی گرم. منابع: آجیل و تخمه، روغن های گیاهی، بادام زمینی، غلات سبوسدار، سبزی های دارای برگ های پهن و تیره

✅👈ویتامین K: مهم ترین نقش آن جلوگیری از لخته شدن خون و کاهش خطر سکته های مغزی و قلبی است. نیاز روزانه: 06/0 تا 08/0 میلی گرم. منابع: گوجه فرنگی و سبزی های برگ دار مثل کاهو و گل کلم

ويتامين‌هاي گروه B

ويتامين‌هاي گروه B اهميت بالايي در حفظ انرژي بدن دارند اما اين ويتامين در بدن ذخيره نمي‌شود و تامين آن از طريق موادغذايي ضروري است. البته ويتامين B۱۲ تنها ويتامين گروه B محسوب مي‌شود كه داراي ذخاير كبدي براي تامين نيازهاي بدن به مدت ۵ تا ۷ سال بوده و تنها در گياهخواران مطلق، كمبود آن به چشم مي‌خورد.

ويتامين B۱

ويتامين B۱ يا تيامين از آن دسته ويتامين‌هايي است كه كمبود آن در بدن با نشانه‌هاي ظاهري در پوست همراه است. اين ويتامين نقش بسيار مهمي در توليد انرژي ناشي از مصرف غذاها در بدن دارد. از ديگر علائم كمبود آن مي‌توان به بي‌اشتهايي، كاهش وزن و علائم قلبي و عصبي اشاره كرد.

✅👈ویتامین B1: بیشترین کاربرد آن کمک به متابولیسم و سوخت و ساز است. بخصوص در کارکرد بهینه دستگاه عصبی نقشی مفید دارد. نیاز روزانه: 1 تا 3/1 میلی گرم. منابع: انواع گوشت، غلات سبوسدار، لوبیا و…

ويتامين B۲

ترس يا حساسيت نسبت به نور (فتوفوبيا)، سوزش، خارش و اشك ريزش چشم، كاهش شفافيت بينايي و درد و سوزش لب‌ها و زبان از جمله مهم‌ترين نشانه‌هاي كمبود ويتامين B۲ است. در مواقعي كه شدت كمبود ويتامين بالا باشد، بروز مشكلاتي مثل شكاف و ترك خوردگي لب، شكاف در پوست گوشه دهان و شقاق گوشه لب ها، ضايعات پوستي، زبان متورم ارغواني و افزايش رشد مويرگ‌هاي اطراف قرنيه چشم نيز ديده مي‌شود.

✅👈ویتامین B2: بر تقویت دید چشم، سلامت پوست و سوخت وساز بدن اثرگذار است. Pb:نیاز روزانه: 2/1 تا 5/1 میلی گرم. منابع: شیر، ماست، غلات سبوسدار، انواع سبزی ها

ويتامين B۳

وقتي اين علائم را در بدن خود مشاهده كرديد، امكان دارد به كمبود ويتامين B۳ مبتلا شده باشيد: ضعف عضلاني، بي‌اشتهايي و سوء هاضمه و ضايعات پوستي. اين كمبود با تغييرات پوستي نيز بروز مي‌كند به اين ترتيب كه نواحي از پوست كه در معرض نور آفتاب هستند (دست ها، بازو، گردن و پاها) دچار ترك خوردگي، تيرگي رنگ و درماتيت پوسته ريزي‌كننده خواهندشد. 

حتي گاهي كمبود نياسين سيستم عصبي را هم درگير مي‌كند كه اغلب با نشانه‌هايي مثل گيجي و منگي، التهاب عصبي و تغييرات دستگاه گوارش به شكل تحريك‌پذيري و التهاب غشاي مخاطي دهان و لوله گوارش همراه است.

✅👈ویتامین B3: مفید برای هضم غذا و تقویت دستگاه عصبی. نیاز روازنه: 13 تا 17 میلی گرم. منابع: مغزهایی چون گردو و بادام، قارچ، انواع گوشت و شیر

ويتامين B۶

ويتامين B۶ در بدن نقش مهمي داشته و كمبود آن موجب مشكلات پوستي و عصبي در فرد مي‌شود و زماني كه بدن فرد اين ويتامين را به ميزان كافي ذخيره نكرده باشد، دچار علائمي مانند ضعف، بي‌خوابي، نوروپاتي محيطي، التهاب زبان، التهاب حفره دهان و اختلال ايمني سلولي خواهدشد.

✅👈ویتامین B6: به ساخت گلبول های قرمز، جذب بهتر پروتئین ها و پیشگیری از نارسائی های دستگاه عصبی کمک می کند. پروبادی:نیاز روزانه: 2/1 تا 6/1 میلی گرم. منابع: ماهی، سبزی هایی که برگ پهن دارند، ذرت، آووکادو، حبوبات، مغز بادام و گردو، تخم آفتابگردان، موز، ماهی، تخم مرغ و…

فولات

كمبود فولات يا ويتامين B۹ منجر به بروز كم خوني در بدن شده و بررسي‌ها نشان مي‌دهند كه عدم مصرف اين عنصر حياتي در دوران بارداري مي‌تواند جنين را به نقايص سيستم عصبي مبتلا كند، زيرا در صورت بروز اين كمبود هنگام بارداري، لوله عصبي جنين به صورت كامل تشكيل نمي‌شود و سلامت جنين به خطر مي‌افتد. با اين حساب توجه به مصرف كافي اين ويتامين در تمام خانم‌ها به ويژه در سنين باروري ضروري است.

ويتامين B۱۲

يكي از عوارض مهم عدم مصرف ويتامين B۱۲ ايجاد عارضه كم خوني است كه همين امر زمينه ساز بروز مشكلات عصبي و استرس‌هاي مزمن را نيز فراهم مي‌كند. بدنيست بدانيد بي‌حالي و خستگي زودرس در افراد مي‌تواند يكي از دلايل كمبود اين ويتامين باشد. 

✅👈ویتامین B12: در صورت کمبود آن به خشکی و ترک پوست دور دهان و اطراف بینی مبتلا خواهید شد. نیاز روزانه: زنان 1/1 و مردان 3/1 میلی گرم. منابع: شیر، تخم مرغ,جگر,گوشت گاو و گوسفند و…

ويتامين C

اگر مي‌خواهيد كمبود ويتامين C بدن تان را رفع كنيد، سراغ مصرف تركيبات طبيعي حاوي اين ويتامين برويد، زيرا كمبود اين ويتامين نه تنها شما را مدام به انواع سرماخوردگي دچار مي‌كند بلكه ممكن است به بيماري اسكوربوت هم مبتلا شويد.

همچنين حذف ويتامين C از رژيم افراد سالم طي ۳۰ روز حتي در صورت اشباع بودن ذخاير آن در بدن، علائم كمبود را تشديد مي‌كند. بزرگسالان مبتلا به اسكوربوت ممكن است دچار تورم و خونريزي لثه، از دست دادن دندان، خواب آلودگي، خستگي، دردهاي مفاصل در پاها، تحليل عضلاني، ضايعات پوستي و تغييرات رواني مختلف شوند. 

از ديگر علائم كمبود ويتامين C مي‌توان به خونريزي زيرپوستي، پيچ‌خوردگي شديد موها، درد مفاصل، تورم لثه، افسردگي، سندروم شوگرن (نوعي اختلال التهابي مزمن و وابسته به دستگاه ايمني) تب و تنگي نفس اشاره كرد.

✅👈ویتامین C: سبب جذب آهن و اسیدفولیک، افزایش مقاومت بدن در مقابل عفونت، ساخت جداره رگ های انتقال خون و سوخت وساز بدن شده، نقش آنتی اکسیدان را برای سلول ها ایفا می کند.Pb: نیاز روزانه: 100 میلی گرم. منابع: انواع مرکبات، سیب زمینی، گوجه فرنگی,سبزی های خام و خانواده کلم ها

✅👈آهن: کمبود آن ضعف، خستگی، ناتوانی در تمرکز، کم اشتهایی، رنگ پریدگی و تیرگی دور چشم ها را در پی دارد. نیاز روزانه: زنان 15 و مردان 8 ـ 7 میلی گرم در روز. منابع: گوشت، تخم مرغ، سبزیجات و…

✅👈روی: کاهش خارش پوست، ریزش مو، ایجاد خطوط سفید روی ناخن ها، زخم و پیری پوست، همچنین کاهش اسپرم در مردان می شود. نیاز روزانه: زن ها 7 و مردها 5/9 میلی گرم. منابع: غلات سبوسدار، ماهی ساردین، میوه های مغزدار و…

✅👈سلنیم: فقر سلنیم در بدن سبب عفونت های پیاپی می شود. نیاز روزانه: مردان 75 و زنان 60 میکروگرم. منابع: غلات، ماهی، کشمش، گردو و تخم کدو

✅👈منیزیم: در صورتی که بدن دسترسی کافی به منیزیم نداشته باشد اختلال در غده پاراتیروئید، شکنندگی استخوان ها و دندان ها، نقص در سیستم عصبی و انقباض های عضلانی، گرگرفتگی، اضطراب و بیقراری رخ می دهد. نیاز روزانه: مردان 300 و زنان 270 میلی گرم. منابع: بادام، نان سبوسدار و…

✅👈اسیدفولیک: به ایجاد گلبول های خون کمک کرده، در تقویت عملکرد سلول های روده و معده نقش دارد. نیاز روزانه: 4/0 میلی گرم. منابع: جگر، صدف، حبوبات، دانه های روغنی و ماهی

✅👈بیوتین: بر رویش و حفظ سلامت مو، ناخن و پوست اثرگذار است. سبب جذب چربی های مورد نیاز و تقویت دستگاه عصبی هم می شود. نیاز روزانه: 03/0 تا 06/0 میلی گرم. منابع: زرده تخم مرغ، جگر، انگور، هندوانه، موز، توت فرنگی، سبزی های دارای برگ های تیره

منابع: تبیان / آرمان

درباره‌ی محمد علی علم خواه

محمد علی علم خواه سلام مدیر سایت هستم در کنار دوستان گرامی . متولد بهمن 1382 اصلیتم زنجانی متولد قم و ساکن همدان هستم. عاشق وبلاگ نویسی ام و 4 ساله وبلاگ نویسی میکنم. به مطالب جالب و دانستنی های علمی علاقه دارم. منتظر مطالب بعدی من باشید...

حتما ببینید

آشنایی با سلول های بنیادی

به گزارش بدانید ها سلول های بنیادی،انواعی از سلول ها هستند که قابلیت تمایز (differentiation) به …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *